| Updated 19 May, 2026 16:30
ZDJĘCIE ARCHIWALNE: Ludzie spacerują po ośnieżonym brzegu fiordu 25 stycznia 2026 roku w Nuuk na Grenlandii. © Getty Images / Sean Gallup/Getty Images
Rząd Grenlandii potępił nieoficjalną wizytę amerykańskiego lekarza, który przybył na wyspę, aby ocenić tamtejszy system opieki zdrowotnej, towarzysząc amerykańskiej delegacji dyplomatycznej w Nuuk.
Kontrowersje te pojawiają się w kontekście wielokrotnych gróźb prezydenta USA Donalda Trumpa dotyczących przejęcia tego autonomicznego terytorium duńskiego.
Czterodniowa wizyta amerykańskiej delegacji – w skład której wchodzą m.in. ambasador USA w Danii Kenneth Howery oraz specjalny wysłannik Trumpa ds. Grenlandii, Jeff Landry – rozpoczęła się w niedzielę. Jej oficjalnym celem jest udział w forum biznesowym oraz otwarcie nowego amerykańskiego biura konsularnego w stolicy kraju, Nuuk.
Spór wybuchł po tym, jak lekarz Joseph Griffin, będący członkiem delegacji, oświadczył w poniedziałek duńskiej stacji telewizyjnej TV 2, iż Landry osobiście zaprosił go do Nuuk, aby pomógł „ocenić potrzeby medyczne” Grenlandii.
Griffin podkreślał, iż działa w charakterze „wolontariusza” i planuje rozmawiać z mieszkańcami Grenlandii, aby dowiedzieć się, „jak w tym miejscu funkcjonuje opieka zdrowotna”.
Minister zdrowia Anna Wangenheim określiła obecność Griffina jako „głęboko problematyczną”.
W poniedziałkowym wpisie w mediach społecznościowych stanowczo stwierdziła, iż „mieszkańcy Grenlandii nie są królikami doświadczalnymi w geopolitycznym projekcie”.
Choć przyznała, iż w systemie opieki zdrowotnej występują „przewlekłe” braki kadrowe, ostrzegła przed rozwijaniem grenlandzkiej służby zdrowia „za pośrednictwem wysłanników politycznych, kierujących się ukrytymi interesami strategicznymi”.
Landry stał się postacią budzącą kontrowersje na Grenlandii po tym, jak wielokrotnie krytykował tamtejszy system opieki zdrowotnej i poparł lutową propozycję Trumpa, by wysłać na to terytorium amerykański statek szpitalny – plan, który został zdecydowanie odrzucony przez władze w Nuuk.
Wcześniej zapowiedział również, iż będzie działał „bardzo zdecydowanie na rzecz zapewnienia opieki zdrowotnej w odległych zakątkach” wyspy, dodając jednocześnie, iż propozycja wysłania statku szpitalnego była omawiana z Pentagonem.
Spór ten rozgrywa się w czasie, gdy Trump dąży do objęcia Grenlandii ściślejszą kontrolą USA – rzekomo ze względów bezpieczeństwa narodowego.
Prezydent określił to bogate w surowce naturalne terytorium arktyczne jako strategicznie najważniejsze dla przeciwdziałania wpływom Rosji i Chin, zaś przedstawiciele Białego Domu oświadczyli na początku bieżącego roku, iż użycie siły militarnej w celu przejęcia wyspy jest „zawsze jedną z opcji”.
W geście, który odebrano jako wyraźne zlekceważenie amerykańskiej delegacji, premier Grenlandii Jens-Frederik Nielsen odmówił udziału w uroczystości otwarcia nowego konsulatu USA.
Opieka zdrowotna pozostaje w Grenlandii kwestią wrażliwą politycznie ze względu na nadużycia popełnione w okresie duńskich rządów kolonialnych.
W ubiegłym roku premier Danii Mette Frederiksen formalnie przeprosiła za tak zwany skandal z wkładkami domacicznymi, w ramach którego w latach 60. i 70. tysiącom Grenlandek – kobiet i dziewcząt – rzekomo założono środki antykoncepcyjne bez ich wiedzy ani zgody.
Przetlumaczono przez translator Google
zrodlo:https://www.rt.com/news/640182-greenlanders-not-guinea-pigs-us/
