Krach na chińskiej giełdzie. Dlaczego pękła bańka na spółkach AI i co z niej zostało?

Pod koniec października 2026 roku chiński indeks STAR 50, obejmujący największe chińskie spółki technologiczne, był notowany o ponad 47% niżej niż na szczycie z końca czerwca. Kto kupił te akcje w czerwcu, w cztery miesiące stracił prawie połowę pieniędzy. Najmocniej potaniały akcje firm związanych ze sztuczną inteligencją, choć wiele z nich raportowało w tym czasie gwałtownie rosnące zyski.

Dlaczego spółki, które budują chińską sztuczną inteligencję – tę samą, którą jeszcze niedawno straszono zachodnich inwestorów – straciły dużo więcej niż ich amerykańscy konkurenci? Co adekwatnie pękło na chińskiej giełdzie, dlaczego akurat teraz i co zostało po krachu?

Chińska technologia straciła połowę, reszta rynku jedną piątą

Mówiąc o krachu na chińskiej giełdzie, łatwo wrzucić wszystko do jednego worka. Chińskie akcje są notowane na trzech giełdach: w Szanghaju i Shenzhen, czyli w Chinach kontynentalnych, oraz w Hongkongu, który ma osobny rynek z własnymi zasadami. Jesienna przecena uderzyła przede wszystkim w spółki technologiczne z Szanghaju i Shenzhen, zwłaszcza w producentów chipów i sprzętu potrzebnego do rozwoju sztucznej inteligencji.

Dobrze widać to po dwóch indeksach. STAR 50 obejmuje 50 największych spółek ze STAR Market, części giełdy w Szanghaju przeznaczonej dla firm technologicznych. CSI 300 to 300 największych firm z Chin kontynentalnych ze wszystkich branż, od banków po producentów alkoholu. Pierwszy stracił od szczytu prawie połowę wartości, drugi mniej więcej jedną piątą.

Wykres pokazuje, ile od tegorocznych szczytów straciły te i cztery inne chińskie indeksy.

Procentowy spadek indeksów od szczytu w 2026 roku do 30 października 2026 roku. Szczyty indeksów z Hongkongu przypadły w styczniu, pozostałych w maju i czerwcu. Źródło: opracowanie własne

Tuż za STAR 50 jest ChiNext, czyli podobny segment dla gwałtownie rosnących firm na giełdzie w Shenzhen. Spółki z Hongkongu, w tym Tencent i Alibaba, też potaniały, ale swój szczyt miały już w styczniu, a jesienią traciły wyraźnie mniej. Ominęła je letnia euforia wokół chińskich chipów, więc nie miały z czego aż tak mocno spadać.

Żeby zrozumieć, skąd tak duża różnica, trzeba cofnąć się do jesieni 2024 roku.

Jak Pekin i moda na AI rozgrzały chińską giełdę?

Jesienią 2024 roku chińskie władze postanowiły rozruszać giełdę. Bank centralny udostępnił tanie pieniądze na kredyty dla spółek, które chcą skupować własne akcje, i ułatwił funduszom oraz ubezpieczycielom kupowanie akcji. Inwestorzy dostali jasny sygnał, iż władzom zależy na wzrostach.

W tym samym czasie Pekin postawił na własne chipy, sztuczną inteligencję i robotykę. USA od kilku lat ograniczają sprzedaż do Chin najnowocześniejszych chipów i maszyn do ich produkcji, więc Chiny musiały budować te technologie u siebie. Dla inwestorów brzmiało to jak historia z zapewnionym popytem. Skoro państwo potrzebuje krajowych producentów chipów i daje im pieniądze, ich sprzedaż powinna gwałtownie rosnąć.

Problem pojawił się w kolejnym kroku rozumowania. Inwestorzy zaczęli zakładać, iż szybki rozwój całej branży przełoży się na równie szybki wzrost zysków każdej spółki. Tak nie musi być. Państwo często finansuje kilku konkurentów naraz, a wtedy powstaje więcej fabryk, niż potrzebuje rynek, i firmy zaczynają walczyć ceną. Chiny przerabiały już ten scenariusz przy samochodach elektrycznych, bateriach i panelach słonecznych. Branże rosły bardzo szybko, a marże wielu producentów spadały.

Szczyt euforii przypadł na lato 2026 roku. 27 lipca na giełdę w Szanghaju weszła spółka CXMT, największy chiński producent pamięci komputerowych, także tych używanych w serwerach AI. Pierwszego dnia kurs wzrósł o 466%, a spółka była warta prawie 500 mld USD. Takie debiuty nie były wyjątkiem. Nowe spółki w Szanghaju i Shenzhen drożały w 2026 roku pierwszego dnia średnio o prawie 280%.

Co ciekawe, CXMT naprawdę dobrze zarabia. Pamięci do serwerów AI brakuje na całym świecie, więc spółka sprzedaje wszystko, co wyprodukuje, i to z bardzo wysoką marżą. W pierwszych trzech kwartałach 2026 roku jej przychody wzrosły ponad 8-krotnie. Mimo to pod koniec października akcje CXMT były o około jedną trzecią tańsze niż na sierpniowym szczycie. Inwestorzy uznali po prostu, iż wcześniej zapłacili za nią za dużo. Dobry czas dla branży i rosnące zyski nie gwarantują wzrostu ceny akcji.

Podobnie było z całą chińską technologią. Według wyliczeń przytaczanych przez agencję Reuters STAR 50 był w szczycie wyceniany na prawie 250-krotność rocznego zysku spółek. Ten ]]>wskaźnik, nazywany C/Z (cena do zysku)]]>, mówi w uproszczeniu, przez ile lat spółka musiałaby zarabiać tyle co obecnie, żeby jej zyski zrównały się z ceną akcji. choćby po pierwszej fali spadków wskaźnik C/Z chińskiego indeksu wynosił około 100. Amerykański Nasdaq 100, pełen największych firm technologicznych z USA, był w tym samym czasie wyceniany na około 30-krotność zysku.

Świetnie widać tę różnicę na poniższym wykresie.

Wskaźnik C/Z indeksu STAR 50 w szczycie z lipca 2026 roku i 26 października 2026 roku oraz C/Z indeksu Nasdaq 100 26 października 2026 roku. Źródło: Reuters, opracowanie własne

Przy tak wysokich wycenach chińskie spółki AI miały z czego spadać. Dlatego traciły dużo więcej niż amerykańscy konkurenci, choć ich biznes często rozwijał się szybciej.

Czytaj dalej: ]]>Krach na chińskiej giełdzie. Dlaczego pękła bańka na spółkach AI i co z niej zostało?]]>

]]>Największa kradzież bitcoinów w historii | Film dokumentalny]]>

Autor: ]]>Piotr Chuszno]]>