W czwartek 15 października, w Dniu Dziecka Utraconego, w Sokołowie Podlaskim po raz drugi odbędzie się pogrzeb Dzieci Utraconych. Mszy Świętej w konkatedrze Niepokalanego Serca NMP przewodniczyć będzie biskup drohiczyński Piotr Sawczuk, a ciała dzieci zmarłych przed narodzeniem zostaną złożone we wspólnym grobie przy ul. Bartoszowej. W modlitwie i ceremonii pogrzebowej wezmą udział przedstawiciele Centrum Życia i Rodziny.
Program uroczystości
Uroczystości rozpoczną się o godz. 15.30 modlitwą różańcową w konkatedrze Niepokalanego Serca NMP w Sokołowie Podlaskim. O godz. 16.00 zostanie odprawiona Msza Święta pod przewodnictwem bp. Piotra Sawczuka. Około godz. 17.20 na cmentarzu przy ul. Bartoszowej nastąpi pochówek w grobie Dzieci Utraconych.
Organizatorzy zapraszają do wspólnej modlitwy i duchowej łączności z rodzicami, którzy przeżywają utratę swojego dziecka. Na uroczystość zaproszeni są wszyscy, a szczególnie rodziny, które same doświadczyły straty dziecka przed jego narodzeniem.
Jak narodziła się sokołowska inicjatywa
Jeszcze do niedawna w Sokołowie Podlaskim nie było grobu, w którym mogłyby spocząć ciała dzieci zmarłych w okresie prenatalnym, pozostawione w szpitalu. Zmieniło to porozumienie zawarte przez Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Sokołowie Podlaskim, Diecezję Drohiczyńską, parafię Niepokalanego Serca NMP, zakład pogrzebowy oraz Stowarzyszenie „Unitum”. Jego sygnatariusze zobowiązali się wspólnie organizować godne pochówki dzieci martwo urodzonych, których rodziny nie zdecydowały się na samodzielny pogrzeb. Wszystkie strony porozumienia realizują swoje zadania nieodpłatnie.
Środki na budowę zbiorowego grobu – Pomnika Dzieci Utraconych – zebrało Stowarzyszenie „Unitum” podczas zbiórki przeprowadzonej w parafiach dekanatu sokołowskiego. Grób ma także upamiętniać dzieci, których ciała w przeszłości bezpowrotnie utracono.
Pierwszy pogrzeb Dzieci Utraconych odbył się 17 października 2025 r. W białej trumience, wniesionej do konkatedry, złożono ciała dziewięciorga dzieci. Po Mszy Świętej bp Piotr Sawczuk poświęcił nowy grób na cmentarzu przy ul. Bartoszowej. Biskup podkreślał wówczas, iż będzie on zarazem symbolicznym miejscem pamięci i modlitwy za wszystkie dzieci zmarłe przed narodzeniem, które nie mają własnego grobu.
Każde dziecko ma prawo do godnego pochówku
Obowiązujące w Polsce przepisy nakazują zapewnienie godnego pochówku każdemu człowiekowi – także dziecku zmarłemu przed narodzeniem. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 7 grudnia 2001 r. w sprawie postępowania ze zwłokami i szczątkami ludzkimi za zwłoki uważa się ciała osób zmarłych i dzieci martwo urodzonych „bez względu na czas trwania ciąży”. Oznacza to, iż ciała dzieci utraconych nie mogą być traktowane jako odpady medyczne.
Pierwszeństwo w zorganizowaniu pogrzebu mają rodzice i najbliższa rodzina. Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych przyznaje jednak prawo pochowania zwłok również osobom, które dobrowolnie się do tego zobowiążą – dzięki temu pochówki dzieci pozostawionych w szpitalach mogą organizować parafie, stowarzyszenia, fundacje czy same szpitale. o ile nikt nie podejmie się tego zadania, obowiązek pochówku spoczywa na gminie adekwatnej ze względu na miejsce zgonu.
Praktyka nie zawsze nadąża jednak za przepisami. Najwyższa Izba Kontroli, badając opiekę nad pacjentkami w przypadkach poronień i martwych urodzeń, stwierdziła nieprawidłowości w postępowaniu ze zwłokami dzieci w ponad połowie skontrolowanych szpitali. Inicjatywy takie jak sokołowska pokazują, iż kooperacja szpitala, Kościoła, samorządu i organizacji społecznych pozwala realnie zapewnić dzieciom utraconym należny im szacunek.
Poradnik prawny Ordo Iuris
Osobom, które chcą pochować swoje dziecko lub zorganizować pochówek dzieci pozostawionych w szpitalu, pomocą służy przygotowany przez Instytut Ordo Iuris „Poradnik prawny dla osób chcących pochować dziecko zmarłe przed narodzeniem”. Publikacja w przystępny sposób wyjaśnia, jak odebrać ciało dziecka ze szpitala, jakie dokumenty są potrzebne do pochówku – także bez rejestracji dziecka w urzędzie stanu cywilnego – oraz jak ubiegać się o zasiłek pogrzebowy. Do poradnika dołączono wzory wniosków, oświadczeń i pełnomocnictw, z których mogą skorzystać zarówno rodzice, jak i osoby czy instytucje organizujące pochówki zbiorowe. Instytut Ordo Iuris zapewnia także nieodpłatną pomoc prawną w przypadku trudności lub pytań dotyczących pochówku dziecka utraconego przed urodzeniem.
Źródło zdjęcia okładkowego: iStock
