Исаак Майер Уайз — Раввин Seeking

el Kepha, 18 lipca 2026

Zapraszamy do obejrzenia nagrania z wtorkowego seminarium naukowego Żydowskiego Instytutu Historycznego (ŻIH), które odbyło się 23 czerwca 2026 roku. Główny wykład wygłosił dr Andrzej Krawczyk, a w roli wyjątkowych słuchaczy i uczestników dyskusji wystąpili prof. Tadeusz Cegielski, dr Paweł Fijałkowski oraz Mirosława Dołęgowska-Wysocka.

Bohaterem seminarium jest Isaac Mayer Wise (1819 – 1900) – jedna z najbardziej fascynujących i wpływowych postaci w historii amerykańskiego judaizmu drugiej połowy XIX wieku. Jako teolog, działacz i publicysta podjął on udaną próbę stworzenia nowej formy religijności, dopasowanej do realiów „Nowego Świata”. W wykładzie poznamy m.in. następujące wątki: Judaizm reformowany: Geneza uznania Wise’a za współtwórcę tego nurtu oraz historia założonych przez niego instytucji, w tym Hebrew Union College – najstarszej żydowskiej uczelni teologicznej w USA. Kulisy wprowadzenia reform emancypacyjnych, takich jak wliczanie kobiet do minianu, likwidacja tradycyjnych babińców oraz wprowadzenie wspólnych ławek rodzinnych w synagogach.

Wystąpienie dr. Pawła Fijałkowskiego to krótkie zbliżenie kulisów publicystyki Wise’a z 1855 roku na łamach czasopisma „The Israelite”. Analiza polemiki Wise’a z antysemickim, antykatolickim i natywistycznym ruchem „Know-Nothingism” w Massachusetts, w której autor bronił wolności opartej na amerykańskiej Konstytucji, krytykował purytańską bigoterię oraz wskazywał na zakorzenienie masonerii w tradycji żydowskiej.

Seminarium zostało zorganizowane we współpracy ze Stowarzyszeniem Instytut Sztuka Królewska w Polsce.